نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی

10.22092/jaear.2026.372874.2105

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی عامل‌های تاثیرگذار بر انگیزه ادامه تحصیل هنرجویان دختر و پسر دوره دوم متوسطه هنرستان‌های وزارت جهادکشاورزی بوده است. دیدمان تحقیق کمّی، به لحاظ ماهیت، کاربردی با رویکرد علّی-ارتباطی اجرا شده است. جامعه آماری کلیه هنرجویان شاغل به تحصیل در پایه‌تحصیلی دهم هنرستان‌های دخترانه و پسرانه وزارت جهادکشاورزی در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 214 تن بودند. حجم نمونه این مطالعه با استفاده از فرمول کوکران تعداد170 تن از هنرجویان هنرستان‌های استان‌های فارس، مازندران و گلستان تعیین شد که از طریق نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب مورد نظرخواهی قرار گرفتند. ابزار گـردآوری داده‌هـا پرسشـنامه محقق سـاخته و حاوی پرسـش‌های طراحی شـده منطبق با هدف‌هـا، و متغیرهای پژوهـش و بـا طیـف سـنجش لیکرت پنـج گزینـه‌ای بود و از طریق مصاحبـه حضوری گـردآوری گردیـد. پایایی ابزار تحقیق با محاسبه محاسـبه پایایـی ترکیبـی بـه میـزان87/0 و ضریب آلفای کرونباخ (92/0) برای سنجش عامل‌های مؤثر بر انگیزه تحصیل هنرجویان تعیین و برای تعیین روایی از روایی شکلی با نظرخواهی از کارشناسان و اعضای هیات علمی آموزشی مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی انجام شده نشان داد که عامل‌های تاثیرگذار بر انگیزه ادامه تحصیل هنرجویان در هنرستان‌های کشاورزی در هفت عامل؛ علاقه به کشاورزی و پیشرفت شغلی، روستازادگی و داشتن پیشینه کشاورزی، اجبار و ناچاری، امکانات رفاهی و رایگان بودن هنرستان، سهولت دسترسی هنرستان، تاثیر سایرین، توصیه دوستان و آشنایان قابل نام‌گذاری می‌باشد. یافته‌های این پژوهش بر اهمیت رویکردی چندوجهی در ارتقای انگیزه تحصیلی هنرجویان هنرستان‌های کشاورزی تأکید دارد. با توجه به عوامل شناسایی‌شده، این تحقیق ب پیشنهاد می‌دهد که با بهره‌گیری از روش‌های فعال و مشارکتی تدریس، فراهم آوردن محیط‌های یادگیری عملی، بهبود و تجهیز کارگاه‌ها و امکانات آموزشی، تقویت امید به آینده شغلی از طریق ارتباط مؤثرتر با بازار کار و ارائه مشاوره شغلی مناسب، انگیزه دانش‌آموزان را برای انتخاب رشته کشاورزی افزایش دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Effective Factors in Students' Selection for Continuing Education in Agricultural High Schools (affiliated Ministry of Jihad-e-Agriculture)

نویسنده [English]

  • SHAHRAM MOGHADDAS FARIMANI

Agricultural Education and Extension Institute

چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the factors affecting the motivation to continue education among male and female students in the secondary agricultural high schools depended to the Ministry of Jihad-e Agriculture. This research was conducted as a quantitative, applied study with a causal-comparative approach. The statistical population comprised all tenth-grade students enrolled in the male and female agricultural high schools of the Ministry of Jihad-e Agriculture in the 2024–2025 academic year, totaling 214 students. Using the Cochran formula, a sample of 170 students from high schools in the provinces of Fars, Mazandaran, and Golestan was selected through proportional stratified random sampling. The data collection instrument was a researcher-developed questionnaire containing items designed in accordance with the study objectives and variables, using a five-point Likert scale, and data were collected through face-to-face interviews. The reliability of the instrument was determined by calculating the composite reliability coefficient of 0.87 and Cronbach’s alpha of 0.92 for measuring the factors affecting students’ motivation to continue education. For validity, face validity was established through consultation with experts and faculty members of the Agricultural Education and Extension Institute. The results of the exploratory factor analysis showed that the factors influencing students’ motivation to continue their education in agricultural high schools could be classified into seven factors: interest in agriculture and career advancement, rural background and agricultural family history, compulsion and necessity, welfare facilities and free tuition, ease of access to the high school, influence of others, and recommendations from friends and acquaintances.

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational motivation
  • agricultural high school
  • technical and vocational education
  • scondary education
اخبار، ا.، شمس، ع.، توحیدلو، ش.ع.، مجردی، غ.، رزمی، ح. (1402). تحلیل نظام آموزش کشاورزی در هنرستانهای کشاورزی ایران با استفاده از SWOT، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 19، شماره 1: 21-44.
پیرامون، ع، برادران، م. سواری، م. (1401). عامل های مؤثر بر عدم موفقیت هنرستان‌های کشاورزی استان خوزستان: کاربرد نظریه بنیانی، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 18 / شماره :2 87-103.
تقی بیگی، م. و خسروی پور، ب. (1399). آسیب شناسی هنرستانها و مراکز آموزش کشاورزی از نظر هنرجویان، مدیران و آموزشگران. نشریه علمی فناوری آموزش، 14(3): 629-642.
حجازی، ا. و رمضانی، م (1404). برﺳﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ اﻧﮕﯿﺰه ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ از دﯾﺪﮔﺎه داﻧﺶ آﻣﻮزان ﭘﺴﺮ دوره ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ اول ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻓﻮﻣﻦ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﻌﻠﻢ، دورة 7، ﺷﻤﺎرة 3: 67-82.
حجه فروش، ا. و الیاسی، ف. (1393) ) ﺑﺮرﺳﯽ راﻫﮑﺎرﻫﺎی اﯾﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰه ﺟﻬﺖ اداﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ درﻫﻨﺮﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و ﺣﺮﻓﻪای در ﺷﻬﺮ اﺻﻔﻬﺎن، اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی، روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش مرتضوی و مؤسسه آموزش عالی
مهراروند. خمر، ز.، میربلوچ زهی، ص.، بارانی، س.، سپاهیان، ف. (1404). مقایسه بررسی عوامل مؤثر بر انگیزه تحصیلی در بین دانش‌آموزان دختر و پسر، دومین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه.
رسولی، ر. حجتی، س .(1395). بررسی نقش منابع انسانی بعنوان سرمایه اجتماعی در توسعه کشور، دومین همایش بین-المللی مدیریت، اقتصاد و توسعه، تهران: موسسه علمی کیان پژوهان.
زارع، ا.، احمدوند، م.، ریگی، ف. (1399). عامل‌های تبیین کننده نگرش و رفتار محیط زیستی هنرجویان هنرستان کشاورزی شهید مطهری شیراز، فصل‌نامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، سال هشتم، شماره سوم، 31: 53-68.
زرگران خوزانی، م.ر. (1400). عامل های مؤثر بر انگیزه دانش‌آموزان روستایی به ادامه تحصیل در رشته های فنی وحرفه-ای و کاردانش کشاورزی. فصلنامه علمی پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 59: 202-186.
سرولایتی، م. و رحیمی، م. (1404) انگیزش و پیشرفت تحصیلی، بیستمین کنفرانس ملی حقوق، علوم اجتماعی و انسانی، روانشناسی و مشاوره، شیروان: موسسه پایاشهر و مجله علمی تخصصی پایاشهر.
عباس‌زاده، م.، علی زاده اقدم، م. و کوهی، ک. (1387). عامل های اجتماعی – فردی مؤثر بر انگیزش تحصیلی در دانش آموزان مقطع متوسطه. مطالعات جامعه شناسی، 1(1): 47-73.
عظیمی مهر، ا.، را زاده، ن.، حافظی کمال، ز. و ربانی، ر. (1404). عامل های مؤثر بر افت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه و راهکارهای ارتقای پیشرفت تحصیلی: مروری نظام مند. فصلنامه تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش و پرورش، سال دوم، شماره سی و هشتم: 464-431.
مرادی، م.، عمانی، ا. (1397). شناسایی موانع و راهبردهای بهبود نظام آموزشی هنرستان‌های کشاورزی استان خوزستان، فصلنامه پژوهش های ترویج و آموزش کشاورزی، سال یازدهم، شماره 4، پیاپی، 44، 9-20.
مقدس فریمانی، ش.، محمودی، م.، منفرد، ن. (1402). انگیزهای هنرجویان هنرستان‌های کشاورزی وزارت جهادکشاورزی برای ورود به دوره ی دوم متوسطه، فصلنامه پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 15 (67): 57-75.
مقدس فریمانی، ش. و سیفی‌لی، ر. (1404). ردیابی شغلی و تحصیلی فارغ‌التحصیلان هنرستان‌های وابسته جهادکشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی: گزارش علمی فنی.
نعمتی، ع.، افشارزاده، ن.، مقدس فریمانی، ش. و صادقی، غ. (1399). عامل‌های مرثر بر انگیزه دانش‌آموزان روستایی کرمانشاه و روانسر برای ادامه تحصیل در هنرستان کشاورزی. فصلنامه پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 52: 196-177.
نوروزی، ع.، حاجی میررحیمی، د.، سبزه علی توران پشتی، ح. (1402). عامل‌های مؤثر بر انگیزه تحصیل دانش‌آموزان هنرستان‌های کشاورزی استان البرز. فصل نامه علمی پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 67، 140-157.
Aleru P.D. and Lazarus S.T.(2021). Role of Agricultural Education Farm Workshop in Development of Students’ Skills in Indigenous Mechanized Technology for Self-Reliance in Rivers State, British Journal of Contemporary Education,1 (1): 64-74.
Eneji, E. E., Dantani, T., Afu, E. A. (2021). Agricultural Education and Sustainable Development: The Nigerian Experience, International Journal of Social Sciences and Management Research, 7 (1): 59-65.
Robinson, J. S., Garton, B. L., & Terry, R. (2007). Identifying the employability Skills needed in the workplace according to supervisors of college of agriculture, food and natural resources greduates. Journal of Southern Agricultural Education Research, 57(1), 95-100.