نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• هدا بهبودی ¹
• سید محمود حسینی ²
• سید جمال فرج الله حسینی ³

¹ دانشجوی دکترای گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

² استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

³ گروه اقتصاد، ترویج و اموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

یکی از مهمترین چالشهای سازمانها در استقرار مدیریت دانش، شناسایی عوامل کلیدی موثر بر اجرای آن است؛ زیرا شناخت این عوامل ضمن تسهیل اجرای مدیریت دانش، از اتلاف منابع و ناکارآمدی برنامه ها جلوگیری میکند. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اعتبارسنجی و تبیین متغیرهای موثر بر پیاده‌سازی مدیریت دانش در مرکزهای خدمات کشاورزی انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه جمع آوری اطلاعات پیمایشی مقطعی است که با دیدمان آمیخته انجام شده و ترکیبی از روش کیفی با رویکرد داده‌بنیاد و روش کمی مبتنی بر اندازه گیریهای میدانی است. جامعه آماری تحقیق مشتمل بر خبرگان مدیریت دانش در سازمانهای زیربط بخش کشاورزی در خراسان رضوی میباشد. نمونه آماری تحقیق در بخش کیفی 27نفر که بطور هدفمند انتخاب شدند و در بخش کمی 147نفر که به روش سرشماری انجام گردید. بمنظور گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته از 96گویه در 3بخش بر مبنای طیف لیکرت پنج گزینه ای استفاده شد.علاوه بر روایی صوری پرسشنامه که توسط 16تن از اعضای هیات علمی دانشگاه تایید شد از روایی سازه(AVE=0/7) و برای پایایی از آلفای کرونباخ(ra =0/89) و پایایی ترکیبی(0/8=CR) استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی، مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و آزمون فریدمن در نرم‌افزارهایSPSS وSmart-PLS انجام شد. نتایج نشان داد که در عامل سازمانی؛ فرهنگ و سرمایه دانشی(β=0.724)، ساختار و نظام مدیریتی(β=0.751) و زیرساخت فناوری و مدیریت اطلاعات (β=0.731)، در عامل محیطی؛ ویژگیهای اقتصادی(β=0.872)، جمعیت شناختی(β=0.853) و اطلاعاتی و آموزشی (β=0.527) و در عامل فردی، ابعاد مهارتی (β=0.816) و انگیزشی (β=0.498) اثرمثبت و معناداری بر پیاده‌سازی مدیریت دانش داشتند. نتایج آزمون فریدمن نیزنشان داد که عامل سازمانی(MR=2/75) و متغیرهای فرهنگ و سرمایه دانشی(MR=2/09)، ویژگیهای اطلاعاتی و آموزشی بهره برداران(MR=4/35)، بُعد انگیزشی کارشناسان(MR=3/27)بالاترین اولویت را در پیاده سازی مدیریت دانش در مرکزهای خدمات کشاورزی دارد.

کلیدواژه‌ها

• مدیریت دانش
• مرکزهای خدمات کشاورزی
• سرمایه دانشی
• فناوری اطلاعات

عنوان مقاله [English]

Influential variables for knowledge management in Khorasan Razavi agricultural service centers

نویسندگان [English]

• hoda behboudi ¹
• seyed mahmood hoseini ²
• seyed jamal Faraj Elah Hosseini ³

¹ Ph.D. student, Department of Agricultural Extension and Education, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran

² Professor of Agricultural Extension and Education Department, University of Tehran, Karaj, Iran

³ Department of Economics, Extension and Agricultural Education, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Successful knowledge management implementation depends on identifying the key factors that facilitate its adoption and improve organizational effectiveness.However,comprehensive evidence regarding these factors in agricultural service organizations remains limited.Therefore, this study aimed to identify,validateand explain the factors influencing KM implementation in Agricultural Service Centers of Razavi Khorasan ProvinceIran.Thestudy was applied in purpose and employed an exploratory mixed-methods design,integrating qualitative and quantitative approaches.The qualitative phase involved 27purposively selected knowledge management experts from organizations affiliated with the agricultural sector,while the quantitative phase included a census of 147specialists working in Agricultural Service Centers.Data were collected through semi-structured interviews and a researcher-developed questionnaire comprising 96 items measured on a five-point Likert scale.Face validity was confirmed by 16university faculty members,and construct validity(AVE = 0.70)Cronbach's alpha(α = 0.89),and Composite Reliability(CR = 0.80)demonstrated satisfactory validity and reliability.Data were analyzed using Confirmatory Factor Analysis,Partial Least Squares Structural Equation Modelingand the Friedman test.The results indicated that knowledge culture and intellectual capital (β = 0.724),organizational structure and management system(β = 0.751),information technology infrastructure andinformation management(β = 0.731),economic characteristics(β = 0.872),demographic characteristics(β = 0.853),informational and educational characteristics(β = 0.527), competency(β = 0.816),and motivation(β = 0.498)significantly influenced KM implementation.Friedman test results further showed that organizational factors(MR = 2.75),knowledge culture and intellectual capital(MR = 2.09),farmers' informational and educational characteristics(MR = 4.35),and experts' motivation(MR = 3.27)received the highest priorities.These findings highlight the critical role of organizational,environmental,and individual factors in successful KM implementation within Agricultural Service Centers.

کلیدواژه‌ها [English]

• Knowledge Management
• Agricultural Service Centers
• Intellectual Capital
• Information Technology