مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
شهرام مقدس فریمانی؛ مریم محمودی؛ رقیه سیفی لی
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی عامل های تاثیرگذار بر موفقیت تحصیلی هنرجویان دوره دوم متوسطه هنرستانهای وزارت جهادکشاورزی بود. دیدمان این پژوهش کمّی و جامعه آماری کلیه هنرجویان شاغل به تحصیل در پایه های تحصیلی یازدهم و دوازدهم هنرستانهای وزارت جهادکشاورزی در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 259 تن بودند. حجم نمونه این مطالعه با استفاده از فرمول ...
بیشتر
هدف این پژوهش، بررسی عامل های تاثیرگذار بر موفقیت تحصیلی هنرجویان دوره دوم متوسطه هنرستانهای وزارت جهادکشاورزی بود. دیدمان این پژوهش کمّی و جامعه آماری کلیه هنرجویان شاغل به تحصیل در پایه های تحصیلی یازدهم و دوازدهم هنرستانهای وزارت جهادکشاورزی در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 259 تن بودند. حجم نمونه این مطالعه با استفاده از فرمول کوکران، 184 تن از هنرجویان هنرستانهای دخترانه و پسرانه وزارت جهادکشاورزی در استانهای فارس، مازندران وگلستان تعیین شد که از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب مورد نظرخواهی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های محقق ساخته و حاوی پرسش های طراحی شده منطبق با هدف ها، متغیرهای پژوهش و چارچوب نظری و با طیف سنجش لیکرت پنج گزینه ای و از طریق مصاحبه حضوری گردآوری گردید. پایایی ابزار پژوهش با محاسبه پایایی ترکیبی (73/0) برای سنجش عامل های مؤثر بر میزان موفقیت تحصیلی هنرجویان تعیین شد. از روایی شکلی و با نظرخواهی از کارشناسان و اعضای هیات علمی آموزشی مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی برای تعیین روایی استفاده گردید. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که عامل های تاثیرگذار بر موفقیت تحصیلی هنرجویان هنرستان های کشاورزی مورد بررسی در یازده عامل؛ آشنایی با روش صحیح مطالعه، روش تدریس و توجه دبیران، برخورد مسئولان هنرستان، آرامش خانوادگی و ذهنی، علاقه مندی به رشته تحصیلی، اضطراب درونی، تاثیر اطرافیان، حجم تکالیف درسی، توانمندی ذهنی، امکانات رفاهی و دسترسی و امید به آینده شغلی، قابل نام-گذاری میباشد. نتایج رگرسیون ترتیبی حاکی از این بود که متغیرهای معدل سال تحصیلی قبل، سطح تحصیلات پدر، امید به آینده شغلی، آشنایی با روش صحیح مطالعه، روش تدریس و توجه دبیران و علاقه به رشته تحصیلی متغیرهای پیشبینی کننده موفقیت تحصیلی هنرجویان هنرستانهای کشاورزی مورد مطالعه بودهاند. ترغیب و آشنا نمودن هنرآموزان جهت بهره مندی از روش های تدریس فعال و مهارتی، ایجاد محیط امن و آرام برای فرزندان توسط خانواده ها جهت بهبود فضای یادگیری آنان، توسعه امکانات و تجهیزات آموزشی هنرستان ها در راستای تقویت آموزش های اثربخش مهارتی و ارتقای امید به آینده شغلی هنرجویان از طریق ارتباط هنرستان ها با مشاغل کشاورزی از زمره پیشنهادهای این پژوهش بود.
مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
حشمت اله سعدی؛ مولودالسادات چاوشیان
چکیده
طرح «یاوران تولید» از سال ۱۳۹۹ بهعنوان یکی از برنامههای محوری در چارچوب «نظام نوین ترویج کشاورزی» ایران به اجرا درآمده است. هدف این طرح بهرهگیری از ظرفیت علمی اعضای هیأت علمی دانشگاهها، پژوهشگران مراکز تحقیقات کشاورزی و مروجان میدانی برای انتقال دانش فنی، ارتقای بهرهوری و حرکت به سوی توسعه پایدار در بخش کشاورزی ...
بیشتر
طرح «یاوران تولید» از سال ۱۳۹۹ بهعنوان یکی از برنامههای محوری در چارچوب «نظام نوین ترویج کشاورزی» ایران به اجرا درآمده است. هدف این طرح بهرهگیری از ظرفیت علمی اعضای هیأت علمی دانشگاهها، پژوهشگران مراکز تحقیقات کشاورزی و مروجان میدانی برای انتقال دانش فنی، ارتقای بهرهوری و حرکت به سوی توسعه پایدار در بخش کشاورزی است. این پژوهش با رویکرد کاربردی و روش میدانی، میزان موفقیت طرح در تحقق اهداف در استان همدان و اقدامات اصلاحی مورد نیاز را بررسی میکند. نمونه آماری تحقیق مجموعه کارشناسان، مروجان و محققانی که در اجرای طرح فعال هستند ( N=160) و نمونه آماری شامل ۱۱۳ تن از جامعه کل بود که با روش نمونهگیری طبقهای نسبی انتخاب شدند. دادهها با پرسشنامه ساختارمند بر اساس مدل ارزشیابی CIPP گردآوری شد. روایی محتوایی با نظر خبرگان و پایایی با ضریب تتای ترتیبی 0.892 تأیید گردید. بر اساس نتایج آزمون t تکنمونه، نتایج بیانگر رضایت بالاتر پاسخدهندگان از این دو مؤلفه نسبت به سطح معیار است. در مقابل، مؤلفه «درونداد» با ملاک تفاوت معناداری نداشت و «برونداد» پایینتر از معیار بود که بازتابدهنده تحقق ناقص پیامدهای اقتصادی و زیستمحیطی است. چالشهای اصلی شامل محدودیت منابع مالی، ضعف پشتیبانی نهادی، کمبود تجهیزات آموزشی و فناوری نوین و توجه اندک به گروههای خاص بود. نتایج آزمون کروسکال والیس نیز اختلاف معناداری بین نگرش گروههای شغلی نشان نداد. نتایج نشان داد طرح در تعیین اهداف و اجرای فرآیندها نسبتاً موفق بوده، اما دستیابی به نتایج پایدار مستلزم تقویت منابع، ارتقای حمایت نهادی، توجه به گروههای کمبرخوردار و اجرای نظام پایش مستمر است.
مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
رضا موحدی؛ محبوبه عطایی اسد؛ سعید کریمی
چکیده
با توجه به پیامدهای منفی ناشی از مصرف بیرویه نهادههای شیمیایی در کشاورزی رایج و اهمّیت حفظ سلامت انسان و محیطزیست، تولید محصولات سبز یکی از اصلیترین راهکارهای کشاورزی پایدار است. نظام دانش و نوآوری کشاورزی با توسعه ظرفیتهای نوآوری فرصتی برای افزایش انعطافپذیری کشاورزان در برابر تغییرات محیطزیست، تقویت بخش کشاورزی به ...
بیشتر
با توجه به پیامدهای منفی ناشی از مصرف بیرویه نهادههای شیمیایی در کشاورزی رایج و اهمّیت حفظ سلامت انسان و محیطزیست، تولید محصولات سبز یکی از اصلیترین راهکارهای کشاورزی پایدار است. نظام دانش و نوآوری کشاورزی با توسعه ظرفیتهای نوآوری فرصتی برای افزایش انعطافپذیری کشاورزان در برابر تغییرات محیطزیست، تقویت بخش کشاورزی به عنوان مهمترین بخش در افزایش تولید محصولات کشاورزی و تامین امنیت غذایی را فراهم میکند. با توجه به اهمّیت موضوع پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالشها و موانع نظام دانش و نوآوری کشاورزی در تولید محصولات سبز در استان همدان انجام گرفت. پژوهش حاضر از نوع پژوهش کاربردی است و از نظر دیدمان، آمیخته (کیفی- کمی) از نوع اکتشافی محسوب میشود. در این مطالعه به منظور شناسایی چالشها و موانع نظام دانش و نوآوری کشاورزی در استان همدان با 23 تن از خبرگان در حوزه کشاورزی اعم از کارشناسان، اساتید، مروجّان و مدیران مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شد. نمونهگیری خبرگان به صورت هدفمند و از نوع گلولهبرفی انجام پذیرفت و مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. دادهها با استفاده از تحلیل محتوای قراردادی و نرمافزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت، و مفاهیم و مقولههای اصلی و فرعی مستقیماً از دادهها استخراج شد. در گام دوم برای کشف روابط بین عوامل استخراج شده، از روش نگاشت شناختی فازی استفاده شد. نتایج نشان داد اصلیترین موانع و چالشهای نظام دانش و نوآوری کشاورزی در تولید محصولات سبز در استان همدان عبارت است از: موانع ساختاری و نهادی (759/0)، اقتصادی (735/0)، فناورانه (731/0)، آموزشی و آگاهیرسانی (722/0)، اجتماعی و فرهنگی (721/0) و اطلاعرسانی و ارتباطی (715/0). همچنین روابط هر مؤلفه با زیرمؤلفههای آن نیز مشخص شد.
مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
رومینا امیری؛ امیر علم بیگی؛ امیر رضا رضایی؛ سید محمود حسینی؛ مرضیه کشاورز
چکیده
با وجود تأکید روزافزون بر ماموریت دانشگاهها در مسئولیتپذیری اجتماعی بهویژه در حوزه حیاتی آموزش عالی کشاورزی برای توسعه پایدار، همواره این سؤال مطرح است که چرا دستاوردهای عملیاتی در این زمینه اغلب از انتظارات جامعه و ظرفیتهای نهادی اعلامشده کمتر است. از این رو، شناسایی و معرفی دقیق پیشرانهایی نیاز است که بتوانند ظرفیت ...
بیشتر
با وجود تأکید روزافزون بر ماموریت دانشگاهها در مسئولیتپذیری اجتماعی بهویژه در حوزه حیاتی آموزش عالی کشاورزی برای توسعه پایدار، همواره این سؤال مطرح است که چرا دستاوردهای عملیاتی در این زمینه اغلب از انتظارات جامعه و ظرفیتهای نهادی اعلامشده کمتر است. از این رو، شناسایی و معرفی دقیق پیشرانهایی نیاز است که بتوانند ظرفیت نهادی و به تعبیری ساختاری را به نیروی محرک فعال تبدیل کنند؛ به عبارت دقیقتر، لازم است نقش واسطهای بلوغ فرهنگی در آسانگری استفاده از زیرساختهای موجود برای تحقق نقش مسئولیتپذیری اجتماعی آموزش عالی کشاورزی، به شکل تاثیرگذار مدلبندی شود. این پژوهش با دیدمان آمیخته از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، علی-ارتباطی است که به شکل میدانی انجام شد. جامعه آماری متشکل از 856 تن عضو هیات علمی کشاورزی موسسههای آموزش عالی کشاورزی کشور بود که به کمک فرمول دانیل 124 تن انتخاب و به شکل تصادفی در دسترس نمونهگیری انجام شد. روش غالب آماری مدلسازی معادلات ساختاری بود. در گام نخست نتیجه تحلیل عاملی تاییدی در محاسبات روایی تشخیصی و پایایی به کمک ضرایب Rho_c و Rho_a که همگی بالای 8/0 به دست آمد مبین مناسبت ساختار اندازهگیری بود. در گام بررسی ضرایب ساختاری از روش بوتاستراپینگ برای بررسی معنیداری ضرایب استفاده شد. نتایج مدلسازی نشان داد که ظرفیت نهادی دانشگاههای کشاورزی که به کمک پرسشنامه محقق ساخت اندازهگیری شده است، تأثیر مستقیم و معناداری بر بلوغ فرهنگی در زمینه مسئولیتپذیری اجتماعی آموزش عالی کشاورزی دارد. همچنین، ظرفیت نهادی به معنای آمادگی از بهرهبرداری از ظرفیتهای آموزش عالی کشاورزی برای ترویج نتایج در بستر جامعه مستقیم در کسب نتایج مسئولیتپذیری اجتماعی در آموزش عالی کشاورزی ایران نقش معناداری ایفا میکند و از سوی دیگر، بلوغ فرهنگی نیز به عنوان یک عامل کلیدی، تأثیر مثبت و معناداری بر دستاوردهای مسئولیتپذیری اجتماعی آموزش عالی کشاورزی دارد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که دستیابی به اثربخشی مسئولیتپذیری اجتماعی در دانشگاههای کشاورزی نیازمند رویکردی دومحوری مشتمل بر ایجاد و تقویت ظرفیت نهادی به عنوان زیربنا و سرمایهگذاری راهبردی بر بلوغ فرهنگی به عنوان موتور محرک است.
مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
مجید رضا خداوردیان؛ جواد قاسمی
چکیده
این تحقیق بهمنظور بررسی تأثیر فعالیتهای ترویجی بر تحقق هدف های پایگاههای جامع ترویج کشاورزی شامل کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد در واحد سطح، افزایش درآمد بهرهبرداران،کاهش مصرف نهادههای شیمیایی، افزایش شاخص بهرهوری مصرف آب از دیدگاه کشاورزان اصلی بوده که طی سال زراعی 1402 در12 شهرستان استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان ...
بیشتر
این تحقیق بهمنظور بررسی تأثیر فعالیتهای ترویجی بر تحقق هدف های پایگاههای جامع ترویج کشاورزی شامل کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد در واحد سطح، افزایش درآمد بهرهبرداران،کاهش مصرف نهادههای شیمیایی، افزایش شاخص بهرهوری مصرف آب از دیدگاه کشاورزان اصلی بوده که طی سال زراعی 1402 در12 شهرستان استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان اجرا شده اند. این تحقیق علی- ارتباطی از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه و نحوه جمعآوری دادهها، میدانی بود. از آنجا که این تحقیق در بستر اجتماعی انجام شده و کنترلی از قبل بر متغیرهای آن اعمال نشده است، از نوع شبه آزمایشی است . جامعه آماری این پژوهش همهی کشاورزان اصلی تحت پوشش پایگاه های جامع ترویج کشاورزی به شمار80 تن بودکه به شیوه تمام شماری مورد مطالعه قرار گرفتند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته با مقیاس طیف لیکرت پنج گزینه ای استفاده شد که روایی شکلی آن با نظرسنجی از متخصصان موسسه آموزش و ترویج کشاورزی و روایی محتوایی آن بر پایه مقدار میانگین واریانس استخراج شده (54/ 0= AVE) و پایایی ابزار تحقیق با استفاده از تتای ترتیبی. (75/0=θ) مناسب بوده است. در این تحقیق با بکارگیری مدل بندی معادلات ساختاری و نرم افزارPLS از طریق محاسبه ضریب های مسیر، مقادیر R2 و سهم هریک از متغیر های برونزا از ضریب های مسیر تعیین شده است. یافته ها نشان دادند عامل هایی چون سازمان اجرایی، برنامه اقدام مشترک، اجرای مدیریت مشارکتی جامع عوامل تولیدی، اجرا و بهکارگیری فنون و راهکارهای فنی، مستندسازی فعالیت های آموزشی- ترویجی، اطلاعرسانی و آگاهی بخشی از دیدگاه کشاورزان اصلی در تحقق هدف ها پایگاه های جامع ترویج کشاورزی تأثیر مثبت و معنیداری داشته اند.
مروری
آموزش کشاورزی
حسین منافی راثی؛ حمیدرضا مصلحی
چکیده
صنعت خوراک دام از ارکان اصلی زنجیره تأمین پروتئین حیوانی است و کیفیت آن به مهارت و شایستگی کارکنان فنی وابسته است. با وجود توسعه فناوری های نوین، همچنان میان شایستگی های موردنیاز این صنعت و آموزش های رسمی و غیررسمی شکاف کارکنان فنی تولید « قابل توجهی وجود دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل جامع توسعه برنامه درسی مبتنی بر شایستگی برای ...
بیشتر
صنعت خوراک دام از ارکان اصلی زنجیره تأمین پروتئین حیوانی است و کیفیت آن به مهارت و شایستگی کارکنان فنی وابسته است. با وجود توسعه فناوری های نوین، همچنان میان شایستگی های موردنیاز این صنعت و آموزش های رسمی و غیررسمی شکاف کارکنان فنی تولید « قابل توجهی وجود دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل جامع توسعه برنامه درسی مبتنی بر شایستگی برای و معیارسازی وظایف و مهارت های موردنیاز آن انجام شد. پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی، مبتنی بر روش » خوراک دام ساختاریافته توسعه برنامه درسی نورتون (1997 ) و با بهره گیری از مطالعات خبرگانی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل 16 تن از خبرگان موضوعی، مدیران تولید کارخانه های خوراک دام، برنامه ریزان مهارتی و نمایندگان اتحادیه تولیدکنندگان خوراک دام بودند که به صورت هدفمند و بر اساس شایستگی حرفه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مطالعات اسنادی، تحلیل برنامه های آموزشی داخلی و خارجی، مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده مستقیم و سه نشست گروه کانونی گردآوری شد. تحلیل داده ها به روش تحلیل محتوا و کدگذاری نظام مند بر اساس شایستگی ها انجام گرفت. همچنین برای روزآمدسازی فرایند، یک برنامه شایسته پرور مهارت محور توسط هوش مصنوعی طراحی و با نتایج خبرگانی مقایسه و اصلاح شد. به منظور یکتاسازی مهارت ها نیز از نظام کدگذاری شایستگی ها استفاده گردید. نتایج نشان داد در طبقه بندی بین المللی مشاغل ایسکو 2008 ، حرفه کارکنان فنی تولید خوراک دام دارای سه حوزه وظیفه مندی اصلی شامل کاربری و تنظیم تجهیزات خط تولید کنترل کیفی مواد اولیه و نهایتا مدیریت بهداشت، ایمنی کار و الزامات زیست محیطی است. در این چارچوب، 25 تکلیف کلیدی و بیش از 150 وظیفه جزئی شناسایی شد که برای هرکدام معیار عملکرد، مهارتها، دانش پایه، شرایط اجرا، ابزار و ویژگی های رفتاری تعریف گردید. شایستگی های فنی )مانند ارزیابی های شیمیایی و کیفی، کار با ماشین های تولید خوراک دام، کنترل بهداشت، نمونه برداری استاندارد و تنظیم فرمول های پایه( و شایستگی های نرم )کار تیمی، دقت عملیاتی، رعایت ایمنی( تصویری دقیق و جامع از این حرفه ارائه داد. تحلیل ها نشان داد نبود چنین معیارهایی موجب افزایش خطاهای تولید، کاهش کیفیت، اتلاف منابع و افت کارایی نیروهای تازه وارد می شود. در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه چارچوبی استاندارد از شایستگی های موردنیاز، امکان بازطراحی برنامه های درسی، تدوین معیارهای مهارت ملی، بهبود ارزشیابی و گواهی دهی و ارتقای عملکرد کارخانه های خوراک دام را فراهم می کند و می تواند الگوی مناسبی برای سایر مشاغل مرتبط با حوزه دام و طیور باشد.
مقاله پژوهشی
آموزش کشاورزی
فرشته شاعری؛ امیررضا رضایی؛ سید حمید موحد محمدی؛ سیداحمدرضا پیش بین
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر همکنشهای تحصیلی دانشجویان کشاورزی و منابع طبیعی مقطع کارشناسی دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1403-1404 انجام شد. برای این منظور از منظر کمی به روش میدانی با رویکرد روش شناسی آموزشی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش1560 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران است که با ...
بیشتر
این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر همکنشهای تحصیلی دانشجویان کشاورزی و منابع طبیعی مقطع کارشناسی دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1403-1404 انجام شد. برای این منظور از منظر کمی به روش میدانی با رویکرد روش شناسی آموزشی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش1560 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران است که با استفاده از فرمول کوکران شمار نمونه برابر با 267 تن تعیین شد، که روش نمونه گیری طبقهای با انتساب متناسب بود. ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه بود که روایی شکلی با نظر متخصصان، روایی محتوایی با CVR> 0.9 و روایی تشخیصی و پایایی پرسشنامه با شاخص پایای ترکیبی و تتای ترتیبی مورد بررسی قرار گرفت که بـرای تمامی سـازه ها تأیید شـد که این میزان بهترتیب برای همکنشهای تحصیلی761/0، 841/0، راهبردهای تدریس اثربخش 880/0، 907/0 و نوع حس درک شده درگیری در کلاس درس812/0، 853/0 می باشد. همچنین مقیاس مورد استفاده در پاسخ پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت (1تا 5) بود. روشهای آماری شامل آزمون من وایت نی جهت مقایسه گروهها، رگرسیون ترتیبی و مدلسازی ساختاری بود و به منظور داده پردازی از نرم افزار PLS-Smart استفاده شد. یافته هـای مـدل نشـان می دهـد که عملکرد دانشجویان تحت تأثیر راهبردهای تدریس اثربخش، همکنشهای تحصیلی و نوع حس درک شده درگیری در کلاس درس است. یافتهها بیانگر آن است که هرچه میزان همکنش میان دانشجویان و نوع همکنش در کلاس درس تقویت میشود، و استفاده از راهبردهای تدریس کارآمد در فعالیتهای کلاسی افزایش مییابد، عملکرد دانشجویان بهبود مییابد. این موضوع نشان میدهد که هم کنشی، صرفاً یک رفتار سطحی نیست؛ بلکه یک سازه کلیدی در میان یادگیری است که بر جنبههای شناختی، عاطفی و اجتماعی یادگیری اثر میگذارد.
